English | فارسی

عامل ارهاش منفی در بارداری – خون ارهاش منفی

اگر قصد دارید بچه‌دار شوید و خونتان ارهاش منفی است (مثلاً –O یا –A) و خون همسرتان ارهاش مثبت است (مثلاً +O یا +A)، بهتر است نکاتی را بدانید.

عامل ارهاش منفی در بارداری – خون ارهاش منفی - فارمد

عامل ارهاش منفی در بارداری – خون ارهاش منفی

عامل ارهاش (Rh)، یک فراورده خونی است ماده‌ای است که در خون یافت می‌شود. حدود 85% جمعیت دارای عامل ارهاش هستند و 15% بقیه این عامل را در خون خود ندارند. وجود یا عدم وجود این عامل با علامت مثبت یا منفی کنار گروه خونی نشان داده می‌شود مثلاً –A، ارهاش منفی و +A، ارهاش مثبت است. اگر قرار است مادر شوید و خونتان ارهاش منفی است (مثلاً –O یا –A) و خون همسرتان ارهاش مثبت است (مثلاً +O یا +A)، بهتر است نکاتی را بدانید.
این مسئله برای مادرانی که ارهاش مثبت (+) هستند یا همسرشان ارهاش منفی است، مشکلی ایجاد نمی‌کند لازم نیست نگران باشید.

اگر گروه خونی خودم یا همسرم را ندانم چه اتفاقی می‌افتد؟

وقتی متوجه می‌شوید که باردار هستید، پزشک/ماما/متخصص زنان و زایمان چند آزمایش روتین برایتان تجویز خواهد کرد. اگر گروه خونی خود را نمی‌دانید یا اگر مطمئن نیستید که پزشک آزمایش تشخیص گروه خونی برایتان تجویز کرده یا نه، کافی است از او بخواهید.

چرا گروه خونی منفی من مشکل‌ساز است؟

اگر شما ارهاش منفی هستید و همسرتان ارهاش مثبت است، فرزندتان می‌تواند گروه خونی مثبت یا منفی داشته باشد این امر تا زمان تولد مشخص نمی‌شود. اما اگر مادر منفی باشد و جنین مثبت شود (عامل ارهاش مثبت غالب و عامل ارهاش منفی مغلوب است) ممکن است در بارداری‌های بعدی برای مادر مشکل ایجاد شود. اولین نوزادتان مشکلی نخواهد داشت. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که خون مثبت نوزاد در دوران بارداری یا در طول زایمان به جریان خون مادر راه یابد و با خون منفی او مخلوط شود. اگر این اتفاق بیفتد و درمان نشود، خون مادر آنتی‌بادی‌هایی می‌سازد تا به خون مثبت حمله کنند زیرا حاوی ماده «خارجی» هستند. این امر موجب بیهوشی و در بدترین حالت موجب مرگ می‌شود. این بدان معناست که در بارداری‌های بعدی درصورتی‌که نوزاد ارهاش مثبت باشد، آنتی‌بادی‌های مادر ممکن است از جفت عبور کنند و به سلول‌های خونی نوزاد حمله کنند.

چگونه می‌توان از این اتفاق جلوگیری کرد؟

احتمالاً متخصص زنان و زایمان یا ماما، در دوران بارداری آزمایش‌هایی تجویز می‌کنند تا آنتی‌بادی‌های خون شما را تحت نظر بگیرند. بیمارستانی که قرار است درآن زایمان کنید، باید بداند که ارهاش خون شما منفی است تا بتواند پس از تولد نوزاد خون او را آزمایش کرده (خون گرفته‌شده از جفت) تا گروه خون او را تشخیص دهد. اگر گروه خونی نوزادتان مثبت باشد، می‌توانید چند روز پس از تولد «آنتی D» تزریق کنید. این تزریق مانع از تشکیل آنتی‌بادی‌ها می‌شود.
اگر در دوران بارداری خونریزی دارید یا اگر آمنیوسنتز، سقط‌جنین یا بارداری خارج رحمی دارید باید در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید زیرا این اتفاقات ممکن است باعث مخلوط شدن خون جنین با خون مادر شوند و در اکثر موارد مشخص نیست که کدام گروه خونی مربوط به جنین است. اگر هیچ‌یک از این اتفاقات نیفتند، در بارداری نرمال، شما تا بعد از زایمان درصورتی‌که جفت جنین ارهاش  منفی باشد، نیازی به تزریق روتین «آنتی D» نخواهید داشت.
امروزه برخی متخصصان زنان و زایمان بدون انجام آزمایش برای تشخیص آنتی‌بادی‌ها، تزریق‌های روتین «آنتی D» برای زنان ارهاش منفی تجویز می‌کنند. اما می‌توانید از پزشک خود بپرسید که اگر نشانه‌ای بر خونریزی ندارید، این تزریق‌ها مؤثر یا ضروری هست یا نه. نه‌تنها تزریق فراورده خونی «آنتی D» (که خود خطراتی دارد) بلکه احتمال اینکه این تزریق‌های روتین (معمولاً 2 تا 3 تزریق) طی 72 ساعت از خونریزی احتمالی برای شما تجویز شود که نشانه‌ای بر خونریزی هم وجود نداشته است، بسیار کم است. جریان خون جنین کاملاً مجزا از جریان خون شماست پس در بارداری نرمال، احتمال مخلوط شدن خون بسیار بسیار کم است.
خود من ارهاش منفی بودم و دو کودک به دنیا آورده‌ام اما در دوران بارداری خونریزی نداشتم پس تا بعد از زایمان «آنتی D» به من تزریق نشد و همه‌چیز خوب پیش رفت. خود من نسبت به این جریانی که به‌تازگی برای تزریق‌های روتین بارداری باب شده بود، تردید داشتم.

اگر بدن من آنتی‌بادی‌هایی علیه خون مثبت تولید کرده باشد چه؟

اگر آنتی‌بادی‌ها تولید شده باشند، تزریق «آنتی D» احتمالاً کمکی به محافظت از شما و جنین نخواهد کرد و باید تحت نظر مستقیم و مداوم متخصص زنان و زایمان باشید. دراین‌باره با متخصص زنان و زایمان صحبت کنید.

اگر تزریق «آنتی D» را انجام دهم، خطری مرا تهدید نخواهد کرد؟

نه با هر بارداری اگر خون مثبت و منفی مخلوط شوند، ریسک تشکیل آنتی‌بادی‌ها وجود دارد. بنابراین اگر می‌خواهید دوباره باردار شوید باید گروه خونی خود را به پزشک یا مراقب بعدی خود گزارش دهید.

برچسب ها: