English | فارسی

مراقبت‌های پس از زایمان – بخش اول

خواه زایمان به‌صورت طبیعی بوده باشد یا سزارین، مراقبت‌های پس از زایمان نقش به‌سزایی در روند بهبودی مادر و کمک به او در مراقبت هرچه بهتر از نوزاد می‌شود. در این مطلب نکاتی در مورد مراقبت‌های پس از زایمان را با هم مرور می‌کنیم.

مراقبت‌های پس از زایمان - فارمد

مراقبت‌های پس از زایمان

سلامت مادر

چند روز اول پس از زایمان فقط لذت مادر شدن درک می‌شود. پس از گذشت افسردگی پس از زایمان، تقریباً در روز سوم (به دلیل افت هورمون‌ها، مادر کمی احساس غصه دارد) وظایف مادری با دلگرمی انجام می‌گیرد. همزمان با همه این اتفاقات، بدن هم به‌سرعت به حالت عادی برمی‌گردد. خواه زایمان به‌صورت طبیعی بوده باشد یا سزارین، خونریزی رحمی در هفته اول کاهش می‌یابد. باوجوداینکه احتمالاً خونریزی 4 تا 6 هفته ادامه می‌یابد اما باید با گذشت زمان به‌تدریج کاهش یابد. اگر خونریزی در هفته‌های اول افزایش پیدا کرد باید به پزشک خود مراجعه کنید. به این وضعیت، خونریزی پس از زایمان ثانویه می‌گویند و شاید نشان‌دهنده عفونت رحم باشد.
اندازه رحم حدوداً پس از 6 هفته کاهش می‌یابد و به‌اندازه نرمال خود برمی‌گردد. پستان‌ها متورم شده و پر از شیر می‌شوند که پس از حدود 3 روز جریان می‌یابند (کلستروم مایع شیری در پستان قبل از زایمان که به آن آغوز هم می‌گویند در چند روز اول آزاد می‌شود). در چند هفته اول، وزن مادر به‌صورت قابل‌توجهی کاهش می‌یابد اما پس‌ازآن کاهش وزن کند می‌شود.

بهبود زخم و عفونت

چه زخم در اثر سزارین باشد، چه در اثر زایمان طبیعی، معمولاً به‌سرعت بهبود می‌یابد زیرا مادر جوان است. اگر عفونت ایجاد شود (حدود 5% موارد)، معمولاً به دلیل فعالیت جرم‌های بدن بیمار در محل زخم است. بدن، روند بهبودی را به تأخیر می‌اندازد تا عفونت را برطرف کند. بنابراین، باید عفونت‌ها را هرچه سریع‌تر کنترل کرد. این کار معمولاً با شستن و تمیز نگه‌داشتن ناحیه عفونی انجام می‌شود اما گاهی باید از آنتی‌بیوتیک استفاده شود. کبودی هم موجب درد می‌شود. گیاه همیشه‌بهار کوهی به بدن کمک می‌کند تا کبودی‌ها را جذب کرده  روند بهبودی را سرعت بخشد. عفونت‌های ادراری هم رایج است؛ اگر علائم آن را دارید (تکرر ادرار و ادرار همراه با درد) باید با پزشک خود تماس بگیرید. عفونت پستان زمانی اتفاق می‌افتد که جرم‌های روی پوست مادر از طریق نوک پستان وارد بدن شده و غدد آن را آلوده می‌کنند. معمولاً برای بهبود این عفونت باید از آنتی‌بیوتیک استفاده شود.

شیردهی

شواهد فراوانی وجود دارد که شیردهی هم برای مادر و هم برای نوزاد فوایدی در بر دارد. اما در جهان توسعه‌یافته، تفاوت بین شیر دادن با شیشه شیر و پستان بسیار کم است پس مادرانی که به هر دلیلی نمی‌توانند خودشان به نوزاد شیر دهند باید مطمئن باشند که آسیبی به کودکشان وارد نمی‌کنند.
شیردهی برای مادر به ایجاد پیوند با کودک، کاهش وزن و در بلندمدت، کاهش ریسک ابتلا به سرطان پستان کمک می‌کند. همچنین دیگر نیازی به استریلیزه کردن شیشه شیر نیست.
شیر مادر بهترین شیر برای نوزاد است زیرا حاوی آنتی‌بادی‌های بدن مادر است که از کودک در برابر عفونت محافظت می‌کند. کودکانی که از شیر مادر استفاده کرده‌اند کمتر به دلیل عفونت در بیمارستان بستری می‌شوند.
به نظر می‌رسد در بلندمدت، تفاوتی بین نوزادانی که با شیشه و از پستان شیر خورده‌اند، وجود ندارد.